Kettingspanning van je fixie: hoe strak moet de ketting zitten? Stap voor stap uitgelegd

chain tension, fixed gear bike, fixie maintenance, how to, single speed -

Kettingspanning van je fixie: hoe strak moet de ketting zitten? Stap voor stap uitgelegd

Op een fiets met versnellingen zorgt de derailleur voor de kettingspanning. Op een fixie of single speed doe je dat zelf. Stel je het goed af, dan loopt de aandrijving stil en gaat ze jarenlang mee. Doe je het verkeerd, dan slijt de ketting snel of loopt hij, erger nog, tijdens het rijden van het tandwiel. Hier lees je hoe strak een fixie-ketting moet zitten, hoe je dat controleert en hoe je hem in zo'n tien minuten afstelt.

Kort antwoord Een fixie-ketting moet halverwege tussen voorblad en achtertandwiel in totaal ongeveer 12 mm (½ inch) op en neer kunnen bewegen. Voorbladen zijn zelden perfect rond, dus draai eerst de cranks rond en zoek het strakste punt. Stel de spanning daar af en laat ongeveer 6 mm (¼ inch) speling over. De ketting mag nooit kurkstrak staan en mag er niet af lopen als je hem zijwaarts trekt.

Waarom kettingspanning belangrijker is op een fixie

Single speed en fixed gear fietsen hebben geen derailleur die de speling opvangt. De spanning hangt volledig af van waar het achterwiel in de uitvaleinden zit. Op een fixed gear fiets is een ketting die van het tandwiel loopt meer dan alleen vervelend. Als hij vastloopt tussen tandwiel en frame, kan hij het achterwiel blokkeren. Daarom zijn een goed gespannen ketting en een rechte kettinglijn belangrijk.

Te strak is ook een probleem. Een kurkstrakke ketting geeft extra wrijving, laat de cranks ruw aanvoelen en versnelt de slijtage van ketting, tandwiel, voorblad en lagers.

Schema dat laat zien waar je de kettingspeling van een fixie meet: halverwege tussen voorblad en tandwiel, ongeveer 12 mm totale beweging≈ 12 mm totaalgemeten in het middenVoorbladAchtertandwiel
Duw het bovenste deel van de ketting halverwege tussen voorblad en tandwiel op en neer. Controleer meerdere crankstanden en stel de spanning af op de strakste.

Zo controleer je de kettingspanning

  1. Zet de fiets in een montagestandaard of til het achterwiel op.
  2. Draai de cranks langzaam rond en duw het bovenste deel van de ketting in het midden op en neer. Doe dit in vier of vijf crankstanden.
  3. Onthoud waar de ketting het strakst zit. Op die stand stel je de spanning af.
  4. Trek de ketting in het midden zijwaarts. Hij mag wat rammelen, maar mag niet van het voorblad of tandwiel klimmen.
SymptoomWaarschijnlijke oorzaakWat te doen
Ketting slaat, geeft een klap als je de pedalen tegenhoudt of loopt erafTe losTrek het wiel naar achteren in de uitvaleinden
Cranks voelen op één punt van de omwenteling ruw of zwaar aanTe strak op het strakke puntZet het wiel iets naar voren. Controleer of het voorblad gecentreerd is
Wiel schuift aan de aandrijfkant naar voren als je hard traptAsmoeren niet strak genoegCentreer het wiel opnieuw en draai de moeren aan volgens voorschrift. Overweeg een kettingspanner
Soepel, stil, ongeveer 12 mm speling en geen zijwaarts aflopenGoedNiets. Controleer het om de paar weken opnieuw

Zo stel je een fixie-ketting af, stap voor stap

Je hebt een sleutel nodig die op je asmoeren past (15 mm is gebruikelijk bij trackmoeren) en bij voorkeur een momentsleutel. Bekijk de specificaties van je naaf voordat je begint.

1

Zoek het strakke punt

Draai de cranks langzaam rond en stop bij de crankstand waarin de ketting het strakst zit.

2

Draai beide asmoeren los

Draai ze net zo ver los dat het wiel in de uitvaleinden kan schuiven. Heb je een achterrem, open dan de snelspanner of onthoud hoe de remblokken uitgelijnd staan, want als je het wiel verschuift, verandert de positie van de velg.

3

Trek het wiel gelijkmatig naar achteren

Trek het wiel naar achteren tot de ketting de juiste speling heeft. Houd het wiel gecentreerd door te controleren of de ruimte tussen de band en beide kanten van de liggende achtervork gelijk is.

4

Zet de moer aan de aandrijfkant licht vast en controleer

Draai eerst de moer aan de aandrijfkant licht aan en controleer daarna opnieuw de speling en de centrering. Stel bij tot beide goed zijn.

5

Aanhalen met het juiste moment

Draai beide moeren aan volgens de specificatie van de fabrikant van je naaf. Volgens Park Tool zitten asmoeren meestal rond de 25 Nm, maar de waarde van jouw naaf gaat voor. Te los aangedraaide moeren laten het wiel onder trapkracht naar voren schuiven.

6

Laatste controles

Draai de cranks een volledige omwenteling rond, herhaal de zijwaartse trektest, lijn de achterrem opnieuw uit en sluit hem, en controleer of het wiel vrij draait zonder aan te lopen.

Wiel omdraaien? Bij een flip-flop naaf hebben het vaste tandwiel en de vrijloop meestal een verschillend aantal tanden. Complete fietsen van Unknown worden bijvoorbeeld geleverd met een vast tandwiel van 17T en een meegeleverde vrijloop van 16T. Elke keer dat je het wiel omdraait, verandert de kettingspanning, dus controleer die opnieuw. Zo werkt een flip-flop naaf.

Strakke punten, kettingspanners en kettingslijtage

Waarom de ketting op één plek strakker zit

Voorbladen en tandwielen zijn zelden perfect concentrisch met de as, dus de spanning varieert bij elke crankomwenteling een beetje. Dat is normaal. Is het verschil groot, controleer dan of de kettingbladbouten vastzitten en of het voorblad gelijkmatig op de spider van de crank ligt.

Wanneer gebruik je een kettingspanner

Een kettingspanner wordt tegen het achterste uitvaleinde bevestigd en houdt de as met een schroef naar achteren. Hij is handig als het wiel steeds naar voren schuift of als je een heel fijne, herhaalbare afstelling wilt. Hij vervangt geen asmoeren die met het juiste moment zijn aangedraaid.

Wanneer vervang je de ketting

Als je het wiel steeds verder naar achteren moet trekken om de speling weg te nemen, slijt de ketting waarschijnlijk. Meet hem met een kettingslijtagemeter. Een versleten ketting laat tandwiel en voorblad sneller slijten, en op een fixie kan een versleten tandwiel ervoor zorgen dat de ketting overslaat als je tegendruk geeft. Complete fietsen van Unknown hebben een KMC Z510 single speed ketting, dus vervang die door een compatibele single speed ketting met dezelfde breedte.

Unknown Singularity in zilver, zijaanzicht van frame en crankstel
Unknown Singularity — voorblad met 46 tanden, aandrijving met één versnelling

Voor het grotere onderhoudsplaatje lees je zijn fixies onderhoudsvrij? Als je de maat van je tandwiel of voorblad verandert, verandert ook de kettinglengte. Onze gids over het verzet helpt je eerst de juiste combinatie te kiezen.

Onderdelen en fietsen

Veelgestelde vragen

Hoe strak moet een single speed ketting zitten?

Net zo strak als een fixed gear ketting: ongeveer 12 mm (½ inch) totale verticale beweging in het midden, afgesteld op het strakste punt van de crankomwenteling. Een single speed met vrijloop verdraagt iets meer speling, maar ook daar kan een losse ketting eraf lopen.

Kan een fixie-ketting te strak zitten?

Ja. Een kurkstrakke ketting zorgt voor ruw, hakkerig trappen, extra wrijving en snellere slijtage van ketting, voorblad, tandwiel en lagers. Laat op het strakste punt altijd wat speling over.

Waarom wordt mijn fixie-ketting steeds los?

Meestal omdat de asmoeren niet strak genoeg zitten en het wiel onder belasting naar voren schuift, of omdat de ketting slijt. Draai de moeren aan met het moment van de naaffabrikant, controleer de kettingslijtage met een kettingslijtagemeter en overweeg een kettingspanner.

Hoe vaak moet ik de kettingspanning controleren?

Controleer hem om de paar weken, nadat je het wiel hebt omgedraaid of een tandwiel hebt gewisseld, en telkens als je de ketting hoort slaan of een klap voelt als je de pedalen tegenhoudt.

Bronnen en verder lezen: Park Tool, Chain Replacement: Single Speed Bikes (advies over speling en asmoeren) · Sheldon Brown, Fixed Gear Bicycles for the Road.

Rij fixed met vertrouwen

Gratis standaardverzending · Wordt voor ca. 90% voorgemonteerd geleverd · Pedalen & straps inbegrepen

Bekijk fixed gear fietsen

Laat een reactie achter

Let op: reacties moeten eerst worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.